Việc xây dựng Nghị định nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về thủ tục chấp thuận và quy chế hoạt động của viên chức lãnh sự danh dự tại Việt Nam; khắc phục những bất cập, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Nghị định số 26/2022/NĐ-CP; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động lãnh sự và góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các nước.
Dự thảo gồm 4 Chương, 20 Điều, kế thừa các quy định hiện hành còn phù hợp, đồng thời tập trung sửa đổi, bổ sung một số nội dung chính:
Thứ nhất, hoàn thiện quy định về thành lập cơ quan lãnh sự do viên chức lãnh sự danh dự đứng đầu và khu vực lãnh sự. Dự thảo quy định cụ thể hơn căn cứ xem xét, nội dung đề nghị thành lập; bổ sung quy định xử lý trường hợp cơ quan lãnh sự đã được chấp thuận thành lập nhưng trong thời gian dài không có viên chức lãnh sự danh dự hoạt động, khắc phục tình trạng cơ quan lãnh sự tồn tại về mặt pháp lý nhưng không hoạt động trên thực tế. Dự thảo xác định nguyên tắc phạm vi khu vực lãnh sự không vượt quá 01 đơn vị hành chính cấp tỉnh, trừ trường hợp cần thiết được Bộ Ngoại giao xem xét trên cơ sở ý kiến của các cơ quan có liên quan; làm rõ yêu cầu yêu cầu không thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh nơi đặt trụ sở cơ quan đại diện ngoại giao của Nước cử và không được chồng lấn với khu vực lãnh sự của cơ quan lãnh sự khác của Nước cử.
Thứ hai, quy định cụ thể, chặt chẽ và minh bạch hơn về tiêu chuẩn của viên chức lãnh sự danh dự. Dự thảo thay thế một số tiêu chuẩn còn mang tính định tính; làm rõ các tiêu chuẩn về quốc tịch, cư trú, nghề nghiệp, tình trạng án tích, việc chấp hành pháp luật và không đồng thời đảm nhiệm hoặc đang được đề cử làm viên chức lãnh sự danh dự của nước khác.
Thứ ba, hoàn thiện quy định về nhiệm kỳ và gia hạn nhiệm kỳ của viên chức lãnh sự danh dự. Dự thảo quy định nhiệm kỳ tối đa là 03 năm; bổ sung hồ sơ, trình tự, thủ tục riêng đối với việc gia hạn nhiệm kỳ theo hướng đơn giản hơn so với chấp thuận lần đầu; đồng thời có quy định chuyển tiếp đối với những viên chức lãnh sự danh dự đang hoạt động nhưng trước đây được chấp thuận với nhiệm kỳ không xác định thời hạn hoặc vô thời hạn.
Thứ tư, đơn giản hóa hồ sơ và quy trình xem xét, chấp thuận. Dự thảo bỏ yêu cầu người được đề cử phải nộp Phiếu lý lịch tư pháp do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp; làm rõ trách nhiệm của Nước cử trong việc cung cấp, xác nhận thông tin. Hồ sơ gia hạn nhiệm kỳ được đơn giản hóa, tập trung vào những thông tin, tài liệu có thay đổi so với lần chấp thuận trước.
Thứ năm, hoàn thiện quy chế hoạt động và trách nhiệm của viên chức lãnh sự danh dự. Dự thảo làm rõ hơn quyền, nghĩa vụ của viên chức lãnh sự danh dự; việc thực hiện chức năng lãnh sự ngoài khu vực lãnh sự; trách nhiệm thông báo khi thay đổi thông tin có liên quan; bổ sung các trường hợp chấm dứt hoạt động của viên chức lãnh sự danh dự và cơ quan lãnh sự do viên chức lãnh sự danh dự đứng đầu.
Thứ sáu, tiếp tục thực hiện phân cấp và tăng cường cơ chế phối hợp trong quản lý nhà nước. Dự thảo kế thừa việc phân cấp thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong việc quyết định chấp thuận hoặc không chấp thuận thành lập cơ quan lãnh sự do viên chức lãnh sự danh dự đứng đầu; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong quản lý hoạt động của viên chức lãnh sự danh dự tại Việt Nam nhằm bảo đảm sự phối hợp trong tổ chức thực hiện Nghị định, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Hồ sơ dự thảo Nghị định được đăng tải tại đường dẫn dưới đây để các cơ quan, tổ chức, cá nhân nghiên cứu, tham gia ý kiến theo quy định
https://mofa.gov.vn/chi-tiet-du-thao/drafttext/du-thao-nghi-dinh-ve-vien-chuc-lanh-su-danh-du-tai-viet-nam-1807.html
